دلایل کودک آزاری چیست؟
به گزارش دیبا خبر به نقل از روزنامه وقایع اتفاقیه، تجاوز و قتل آتنا اصلانی که تمامی شبکههای مجازی و مطبوعات آن را پوشش دادند دوباره زنگ خطری را برای والدین به صدا در آورد.
کودکآزاری در همه جای دنیا وجود دارد و براساس گزارش اخیر یونیسف درحالحاضر تعداد ۲۷۵ میلیون کودک در جهان در معرض کودکآزاری قرار دارند. سالانه در کشور پیشرفته انگلیس ۸۰ هزار کودک جهت بررسی کودکآزاری و تشکیل پرونده مورد ارزیابی و سنجش قرار میگیرند.
بههمیندلیل در سال ۱۸۷۴ انجمنی در آمریکا به نام انجمن مبارزه با کودکآزاری تشکیل شد و حدود صد سال قبل در فرانسه متخصصی به نام تاردیو که در پزشکی قانونی آن کشور کار میکرد، سندرومی را تحت عنوان سندروم کودکآزاری علیه کودکان معلول گزارش کرد.
در انگلیس نیز در سال ۱۸۹۴ مجمع ملی پیشگیری از سوءرفتار با کودکان فعالیت خود را آغاز کردو این درحالی بود که در آن کشور در سال ۱۸۸۹ اولین قانون حفاظت از کودک یعنی قانون پیشگیری از بدرفتاری با کودک تصویب شده بود.
با وجود پیشرفتهایی که به دست آمده تا اوایل قرن بیستم در شناخت و نحوه پاسخدهی به مسئله کودکآزاری درک درستی حاصل نشد و تنها در قرن بیستم بود که به علت گسترش بیش از حد کودکآزاری توجه خاصی به آن شد.
هرچند ایران از سال ۱۳۷۲ به پیماننامه جهانی حقوق کودک پیوسته اما در ۲۴ سال اخیر، اغلب با رشد سالانه پدیده کودکآزاری مواجه بودهایم. این مسئله نشان میدهد که امضای یک پیمان بینالمللی به تنهایی نمیتواند شاخصهای توسعه را ارتقا دهد.
با توجه به این که همه موارد کودکآزاری به صورت کامل ثبت نمیشود، امکان ارائه آمار قطعی درباره کودکان آسیبدیده وجود ندارد. حدود سه سال گذشته ۵۰۰ پرونده کودکآزاری حاد در قوهقضائیه در حال بررسی بود و هماکنون نیز باید تعداد پروندهها خیلی بیش از گذشته باشد که این تنها بخش کوچکی از ماجرا را منعکس میکند.
نتایج تماس با تلفن اورژانس ۱۲۳ نشانگر بیش از ۶ هزار مورد حاد آزار کودکان در سال است. قانون حمایت از کودک که سال ۱۳۸۱ به تصویب رسید، بخشهایی از آن به تشریح مجازاتهای قانونی کودکآزاری اختصاص دارد. قوهقضائیه در سالهای مدیریت آیتالله هاشمی شاهرودی، سه لایحه با عنوان «رسیدگی به جرایم اطفال و نوجوان»، «حمایت از کودکان و نوجوانان» و «حمایت از کودکان فاقد سرپرست مؤثر» را تقدیم مجلس کرد اما ارائه این لوایح نتوانست تحولی چشمگیر در کنترل کودکآزاری ایجاد کند.
در سال ۱۳۹۲، پوران درخشنده با فیلم «هیس! دخترها فریاد نمیزنند» برای نخستین بار تابوی تجاوز جنسی به کودک را شکست داد و معضلات ناشی از آن را به نمایش گذاشت.
فیلم، فارغ از نقدهای حقوقی و قضایی که به آن وارد شد جنبه روانشناختی و آسیبشناسیاش بسیار پر رنگ بود. فیلمی که متأسفانه نتواست سرمشقی برای سایر کارگردانان شود که با توجه به سکوت قضایی بتوانند این مسائل را از جنبههای دیگر نشان دهند و همچنان با بروز این مشکل روبهرو هستیم.
کودکآزاری
الکساندر و همکاران (۲۰۰۱) کودکآزاری را هرگونه آسیب جسمانی یا روانی، سوءاستفاده جنسی و رفتارهای اهمال گرانه یا خشونتآمیز با کودک بهطوری که سلامت و آسایش کودک آسیبدیده به خطر میافتد، تعریف کردهاند. بدرفتاری با کودک یک اصطلاح کلی است که به چهار عمل عمده اشاره دارد: سوءرفتار جسمی، بیتوجهی، سوءرفتار جنسی، سوءرفتار هیجانی.
دلایل کودکآزاری را میتوان به موارد زیر تقسیمبندی کرد:
۱) ناآگاهی والدین:
گاه والدین یا افراد دیگر که به کودکان آزار میرسانند، نمیدانند که رفتار آنها، کودکآزاری است. مانند کسانی که کودک را مورد تنبیه بدنی قرار میدهند، آنها را تحقیر و توهین میکنند به نیازهای اساسی آنها بیتوجه هستند و این رفتارها را عادی و معمولی میدانند.
۲) مشکلات اقتصادی:
فقر سبب میشود کودکان از دسترسی به نیازهای اساسی خود مانند آموزش، بهداشت، تغذیه و… محروم شوند یا والدین بهدلیل فشارهای مالی با رفتارهایی چون پرخاشگری، خشونت، بیتوجهی و… کودکان را مورد آزار قرار دهند.
۳) اعتیاد:
اعتیاد بهدلیل خصوصیاتی که در افراد ایجاد میکند، مانند پرخاشگری، بیمسئولیتی، کاهش عاطفه و… سبب میشود کودکان مورد آزار، بهویژه مورد سوءاستفاده قرار گیرند.
۴) بیماریهای روانی:
در صورتی که والدین به بیماریهای روانی مبتلا شوند، با رفتارهایی مانند تند خویی، خشونت، ناسازگاری، بیتوجهی و… که ناشی از بیماریهای روانی آنهاست، سبب آزار کودکان میشوند.
۵) مشکلات خانوادگی:
مشاجرات شدید و طولانی والدین، جمعیت زیاد خانواده، شیوههای تربیتی نامناسب، در برخی موارد وجود ناپدری و نامادری، مشغله زیاد والدین و عدم رسیدگی کافی به کودک سبب میشود کودکان مورد آزار قرار گیرند تا حدی که مشکلات خانوادگی یکی از دلایل کودکآزاری محسوب میشود.
۶) مشکلات کودکان:
کودکانی که بهطور نسبی مشکلات پایدار و شدیدی دارند، بیش از سایر کودکان مورد آزار قرار میگیرند. مانند کودکانی که دچار بیماریهای جسمی مزمن و طولانی مدت یا مشکلات رفتاری از قبیل پرخاشگری، بیقراری، بیش فعالی، اضطراب، شب اداری و… هستند، بهدلیل مشکلاتی که برای بزرگسالان ایجاد میکنند و نیز به سبب ناآگاهی والدین از این مشکلات، اغلب مورد آزار جسمی و روانی قرار میگیرند.
۷) مشکلات مدرسه:
مشکلاتی که در مدرسه برای دانشآموزان ایجاد میشود، مانند انتظار بیش از حد، ندیدن تفاوتها، اضطراب، ترس ناشی از رقابتهای شدید، تبعیض، تنبیه بدنی، تحقیر، توهین و… سبب آزارهای جسمی و روانی کودکان میشود. آشفتگیها و اختلالهای رشدی که از سوءرفتار و بیتوجهی به کودک ناشی میشوند، اتفاقاتی را باعث میشوند که احتمال ناکامی و ناسازگاری را در آینده افزایش میدهند.
نهتنها تمامی کودکانی که مورد بدرفتاری قرار داشتهاند هنگام روبهروشدن با چالشهای رشدی دچار آسیبهای روانی گوناگون میشوند، بلکه در معرض خطر بیشتری برای ابتلا به مشکلات هیجانی و سازگاری نیز قرار دارند.
نوجوانان و بزرگسالان با پیشینه سوءرفتار جسمی، مشکلات میان فردی همراه باپرخاشگری و خشونت بیشتری را تجربه میکنند. افرادی که مورد سوءرفتار جنسی قرارگرفتهاند به احتمال فراوان در زمینه عزت نفس، خودپنداره و خودنظم بخشی هیجانی و رفتاری دچار مشکلات مزمن و پیامدهای شدیدی میشوند نظیر فشار روانی پس آسیبی، افسردگی و اختلالهای اضطرابی.
تحقیقات حاکی از این است که بدرفتاری با کودک روح و روان او را متأثر میسازد چون در خاطرهها و تجربههای مهم دوران کودکی اثرات منفی بر جای میگذارد.
انتهای پیام/